Theravāda budističko društvo

Pali bukvar 23

Pāli bukvar

Lily de Silva, M.A., Ph.D.
University of Peradeniya, Sri Lanka

 Napomena: VU-Arial font je korišćen u ovom dokumentu


Lesson 23

1. Uzročni glagoli

Uzročni glagoli se formiraju dodavanjem -e / -aya / -āpe / -āpaya na koren ili glagolsku osnovu.

Ponekad, kada se dodaje sufiks, vokal u korenu glagola se pojačava.
Glagolske osnove koje se završavaju na -e / -aya obavezno dobijaju sufikse -ape / -āpaya da bi dobile uzročnu formu.

pacati – pāceti / pācayati / pacāpeti / pācāpayati
bhuñjati – bhojeti / bhojāpeti
coreti – corāpeti / corāpayati
kināti – kiṇāpeti / kiṇāpayati
karoti – kāreti / kārāpayati
dadāti / deti – dāpeti / dāpayati

U rečenicama sa uzročnim glagolima, subjekat koji vrši radnju je u akuzativu ili instrumentalu.

2. Primeri formiranja rečenice

Ammā bhaginiṃ bhattaṃ pacāpeti.
Majka naređuje sestri da skuva pirinač.

Bhūpālo samaṇe ca yācake ca bhojāpesi.
Kralj je nahranio askete i prosjake.

Coro mittena kakacaṃ corāpetvā vanaṃ dhāvi.
Lopov je pobegao navevši prijatelja da ukrade testeru.

Vejjo puttena āpaṇamhā khīraṃ kiṇāpesi.
Lekar je naložio sinu da kupi mleko na pijaci.

Upāsakā amaccena samaṇānaṃ vihāraṃ kārāpesuṃ.
Nezaređeni sledbenici su ubedili kraljeve savetnike da izgrade manastir za monahe.

Yuvati bhaginiyā ācariyassa mūlaṃ dāpetvā sippaṃ uggaṇhi.
Devojka je nagovorila sestru da da novac učitelju i got the sister to give money to the teacher and learnt an art.

Brāhmaṇo coraṃ / corena saccaṃ bhāsāpetuṃ vāyami.
Braman je pokušao da navede lopova da kaže istinu.

Vežba 23

3. Prevedite:

1. Ammā samaṇehi asappurise putte anusāsāpesi.
2. Tumhe manusse pīḷente core āmantāpetvā ovadatha.
3. Vāṇijo kassakena rukkhe chindāpetvā / chedāpetvā sakaṭena nagaraṃ netvā vikkiṇi.
4. Samaṇo upāsake sannipātāpetvā dhammaṃ desesi.
5. Mātulo kumārehi pupphāni ca phalāni ca ocināpesi.
6. Dārikā sunakhaṃ pokkharaṇiṃ otarāpesi.
7. Amacco vāṇije ca kassake ca pakkosāpetvā pucchissati.
8. Kaññāhi āhaṭāni pupphāni vanitāyo āsiñcāpesuṃ.
9. Bhariyāya kātabbaṃ kammaṃ ahaṃ karomi.
10. Luddako mittena migaṃ vijjhitvā mārāpesi.
11. Brāhmaṇo ācāriyena kumāriṃ dhammaṃ uggaṇhāpesi.
12. Ammā dārikaṃ khīraṃ pāyetvā mañce sayāpesi.
13. Vāṇijā assehi bhaṇḍāni gāhāpetva vikkiṇituṃ nagaraṃ gamiṃsu.
14. Vanitā sahāyakena rukkhassa sākhāyo ākaḍḍhāpetvā gehaṃ nesi.
15. Ammā puttena gehaṃ āgataṃ samaṇaṃ vandāpesi.
16. Upāsakā samaṇe āsanesu nisīdāpetvā bhojāpesuṃ.
17. Bhaginī bhinnapattassa khaṇḍāni (pieces) āmasantī rodantī gehadvāre aṭṭhāsi.
18. Udakaṃ āharituṃ gacchantiyo nāriyo sallapantiyo rukkhamūlesu patitāni kusumāni oloketvā modiṃsu.
19. Luddako tuṇḍena phalaṃ ocinituṃ vāyamantaṃ suvaṃ sarena vijjhi.
20. Sappurisena kārāpitesu vihāresu samaṇā vasanti.

-ooOoo-


Lekcije: 00 | 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | Dodatak

Rešenja: 01-05 | 06-10 | 11-15 | 16-20 | 21-25 | 26-32

Pali bukvar (The Pāli Primer) jeste publikacija Vipassana Research Instituta (http://www.vri.dhamma.org).
Cilj mu je da obezbedi elementarno razumevanje pali jezika.